Καρκίνος του Ενδομητρίου: Λαπαροσκόπηση και Ρομποτική χειρουργική αλλάζουν τα δεδομένα στη θεραπεία της νόσου

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Ενδομητρίου μάς υπενθυμίζει τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης για τη συχνότερη γυναικολογική κακοήθεια της εποχής μας. Με αφορμή αυτή την επέτειο, ο Υπεύθυνος τμήματος Γυναικολογικής Ογκολογίας του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας και τ. Αν. Διευθυντής Γυναικολογικής κλινικής Humboldt στο Βερολίνο, κ. Χρήστος Κοτανίδης, αναλύει σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο πώς η εξέλιξη της ιατρικής αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στη θεραπεία της νόσου.

Στο επίκεντρο του άρθρου του βρίσκεται η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική (λαπαροσκοπική και ρομποτική). Ο κ. Χρήστος Κοτανίδης εξηγεί πώς οι σύγχρονες αυτές τεχνικές αντικαθιστούν τα παλαιότερα, βαριά χειρουργεία, προσφέροντας στις ασθενείς μια σαφώς πιο ανώδυνη εμπειρία, μικρότερο χρόνο νοσηλείας και πολύ ταχύτερη ανάρρωση, χωρίς κανέναν συμβιβασμό στο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

– Ο καρκίνος του ενδομητρίου θεωρείται από τους πιο «θορυβώδεις» γυναικολογικούς καρκίνους. Ποια είναι εκείνα τα πρώτα, ανησυχητικά σημάδια που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αγνοήσει μία γυναίκα;

Πράγματι, ο καρκίνος του ενδομητρίου έχει το σημαντικό πλεονέκτημα ότι συνήθως εκδηλώνεται με συμπτώματα από πολύ νωρίς. Το συχνότερο και πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η μη φυσιολογική αιμορραγία από τον κόλπο. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι οποιαδήποτε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, ακόμη και αν πρόκειται για λίγες σταγόνες αίματος. Στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ύποπτα σημεία είναι οι πολύ βαριές ή ακανόνιστες περίοδοι, καθώς και οι αιμορραγίες μεταξύ των κύκλων. Σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να εμφανιστούν πυελικός πόνος, αίσθημα πίεσης ή ανεξήγητη απώλεια βάρους. Κάθε γυναίκα που παρατηρεί τέτοια συμπτώματα θα πρέπει να απευθύνεται άμεσα στον γυναικολόγο της.

– Πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση για την εξέλιξη της νόσου και ποια είναι τα ποσοστά ίασης σε αρχικά στάδια;

Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ο καρκίνος του ενδομητρίου διαγιγνώσκεται σε αρχικό στάδιο, όταν η νόσος περιορίζεται στη μήτρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ποσοστά ίασης είναι εξαιρετικά υψηλά και συχνά ξεπερνούν το 90-95%. Όσο νωρίτερα τεθεί η διάγνωση, τόσο πιο αποτελεσματική είναι η θεραπεία και τόσο μικρότερη η ανάγκη για συμπληρωματικές θεραπείες, όπως ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία.

– Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, η αντιμετώπιση γινόταν με ανοιχτό χειρουργείο. Σήμερα, τι ποσοστό αυτών των επεμβάσεων γίνεται ελάχιστα επεμβατικά και ποιες είναι οι κύριες μέθοδοι;

Τα τελευταία χρόνια η χειρουργική αντιμετώπιση έχει αλλάξει ριζικά. Στα εξειδικευμένα κέντρα, η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών, συχνά πάνω από το 80-90%, μπορεί να χειρουργηθεί με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές. Οι κύριες μέθοδοι είναι η λαπαροσκοπική και η ρομποτική χειρουργική. Στο δικό μας κέντρο, στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας το ποσοστό αυτό είναι πάνω από 97%. Μέσω μικρών τομών, επιτυγχάνεται άριστο ογκολογικό αποτέλεσμα  προσφέροντας παράλληλα σημαντικά πλεονεκτήματα για την ασθενή.

– Ποια είναι τα κύρια οφέλη για την ασθενή όταν επιλέγεται η ελάχιστα επεμβατική οδός σε σχέση με το ανοιχτό χειρουργείο;

Τα οφέλη είναι πολλαπλά. Η ασθενής βιώνει λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερη απώλεια αίματος, χαμηλότερο κίνδυνο λοιμώξεων και ταχύτερη κινητοποίηση μετά το χειρουργείο. Επιπλέον, η διάρκεια νοσηλείας δεν ξεπερνά τις 24 με 48 ώρες, ενώ η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται πολύ πιο γρήγορα. Παράλληλα, το αισθητικό αποτέλεσμα είναι καλύτερο λόγω των μικρών τομών. Έτσι συνολικά η ασθενής βιώνει μια λιγότερο τραυματική εμπειρία που έχει άμεσο αντίκτυπο και στην ψυχολογία της.

– Υπάρχουν περιπτώσεις ή αντενδείξεις όπου η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική δεν είναι εφικτή και πρέπει να προτιμηθεί το ανοιχτό χειρουργείο;

Παρότι οι περισσότερες ασθενείς είναι κατάλληλες για ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση, υπάρχουν περιπτώσεις όπου το ανοιχτό χειρουργείο παραμένει η καλύτερη επιλογή. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν η νόσος είναι πολύ εκτεταμένη, όταν υπάρχουν μεγάλοι όγκοι που δυσχεραίνουν την ασφαλή αφαίρεση ή όταν συνυπάρχουν ιδιαίτερες ανατομικές ή ιατρικές συνθήκες. Η επιλογή της κατάλληλης χειρουργικής μεθόδου εξατομικεύεται πάντοτε με γνώμονα την ασφάλεια και το βέλτιστο ογκολογικό αποτέλεσμα.

– Στο παρελθόν γινόταν ριζικός καθαρισμός των λεμφαδένων, που συχνά οδηγούσε σε επιπλοκές, όπως το λεμφοίδημα. Τι είναι η τεχνική του «λεμφαδένα φρουρού» και πώς εφαρμόζεται στις ημέρες μας;

Η τεχνική του λεμφαδένα φρουρού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη γυναικολογική ογκολογία. Με τη χρήση ειδικής χρωστικής ή φθορίζουσας ουσίας εντοπίζεται ο πρώτος λεμφαδένας ή οι πρώτοι λεμφαδένες στους οποίους θα μπορούσαν να μεταναστεύσουν καρκινικά κύτταρα. Οι λεμφαδένες αυτοί αφαιρούνται και εξετάζονται λεπτομερώς. Έτσι μειώνεται σημαντικά τόσο ο χρόνος χειρουργείου, όσο και  ο κίνδυνος επιπλοκών, όπως το λεμφοίδημα, χωρίς να επηρεάζεται η ακρίβεια της σταδιοποίησης.

– Πόσο γρήγορα μπορεί μία γυναίκα που χειρουργήθηκε λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά να επιστρέψει στην καθημερινότητα ή την εργασία της;

Η ανάρρωση είναι συνήθως ιδιαίτερα γρήγορη. Οι περισσότερες γυναίκες κινητοποιούνται λίγες ώρες μετά την επέμβαση και επιστρέφουν στο σπίτι τους μέσα σε μία ή δύο ημέρες. Οι καθημερινές δραστηριότητες μπορούν συχνά να επαναληφθούν μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, ενώ η επιστροφή στην εργασία εξαρτάται από το είδος της εργασίας και την έκταση της επέμβασης, αλλά συνήθως πραγματοποιείται σημαντικά νωρίτερα σε σχέση με το ανοιχτό χειρουργείο.

– Κλείνοντας, κ. Κοτανίδη, με αφορμή το Μήνα Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Ενδομητρίου, ποιο είναι το δικό σας προσωπικό μήνυμα προς όλες τις γυναίκες που μας διαβάζουν;

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι να ακούν το σώμα τους και να μην αγνοούν κανένα ασυνήθιστο σύμπτωμα. Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι μία νόσος που συχνά μας δίνει έγκαιρα προειδοποιητικά σημάδια και, όταν διαγνωστεί νωρίς, είναι σε μεγάλο βαθμό ιάσιμη. Παράλληλα, η σύγχρονη γυναικολογική ογκολογία διαθέτει πλέον εξαιρετικά αποτελεσματικές και λιγότερο τραυματικές θεραπευτικές επιλογές. Σε όσες γυναίκες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με τη νόσο, θα ήθελα να τονίσω ότι δεν είναι μόνες. Με έγκαιρη διάγνωση, εξειδικευμένη φροντίδα και εμπιστοσύνη στην ιατρική ομάδα τους, οι προοπτικές είναι σήμερα καλύτερες από ποτέ.

Ευχαριστούμε τον κ. Χρήστο Κοτανίδη, Υπεύθυνου τμήματος Γυναικολογικής Ογκολογίας στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας και τ. Αν. Διευθυντή Γυναικολογικής κλινικής Humboldt Βερολίνο για τις αναλυτικές πληροφορίες.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα ckotanidis.gr ή καλέστε στο 241 053 8988.

Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε τον κ. Χρήστο Κοτανίδη σε Facebook, Instagram, TikTok & Youtube.